Definicja zawodu medycznego

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej – u.z.o.z. (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 14, poz. 89) określa w art. 18d ust. 1 pkt 1, że osobą wykonującą zawód medyczny jest osoba, która na podstawie odrębnych przepisów uprawniona jest do udzielania świadczeń zdrowotnych, oraz osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny. Jak z powyższego wynika – zawód medyczny to zawód, którego wykonywanie polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych.
Świadczeniami zdrowotnymi są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania. Ta definicja świadczenia zdrowotnego zawarta została w art. 3 u.z.o.z. Według przywołanego przepisu świadczeniami zdrowotnymi są działania związane z: badaniem i poradą lekarską, leczeniem, badaniem i terapią psychologiczną, rehabilitacją leczniczą, opieką nad kobietą ciężarną i jej płodem, porodem, połogiem oraz nad noworodkiem, opieką nad zdrowym dzieckiem, badaniem diagnostycznym, w tym z analityką medyczną, pielęgnacją chorych, pielęgnacją niepełnosprawnych i opieką nad nimi, opieką paliatywno-hospicyjną, orzekaniem i opiniowaniem o stanie zdrowia, zapobieganiem powstawaniu urazów i chorób poprzez działania profilaktyczne oraz szczepienia ochronne, czynnościami technicznymi z zakresu protetyki i ortodoncji, czynnościami z zakresu zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.

articleImage: Definicja zawodu medycznego fot. Thinkstock

Powyższe wyliczenie świadczeń zdrowotnych nie jest wyczerpujące, co oznacza, że również inne działania podejmowane w celu zachowania, ratowania, przywracania i poprawie zdrowia również będą zaliczane do świadczeń medycznych. W świetle przywołanych przepisów stwierdzić należy, że osoby wykonujące powyższe świadczenia medyczne wykonują zawód medyczny.

Dodać należy, że definicja świadczenia zdrowotnego zawarta w art. 5 pkt 40 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych –u.ś.o.z. (Dz. U. Nr 210, poz. 2135).

Zakwalifikowanie danego zawodu do kategorii zawodu medycznego może mieć istotne znaczenie. Wskazać można dla przykładu, że np.:
- pracownik zakładu opieki zdrowotnej posiadający wykształcenie wyższe i wykonujący zawód medyczny może zostać zobowiązany do pełnienia dyżuru medycznego (art. 18d ust. 1 pkt 4 u.z.o.z.),
- osoby wykonujące zawód medyczny mogą udzielać świadczeń na podstawie umów z Narodowym Funduszem Zdrowia (art. 5 pkt 41 u.ś.o.z.).

Zawody medyczne uregulowane w odrębnych ustawach

Niektóre zawody medyczne uregulowane zostały w odrębnych aktach prawnych, określających zasady wykonywania poszczególnych zawodów. Należy tu spora grupa zawodów medycznych. I tak, w odrębnych ustawach uregulowane zostały zagadnienia związane z wykonywaniem następujących zawodów medycznych:
- lekarza (ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i dentysty – tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 226, poz. 1943 z późn. zm.).
- dentysty (u.z.l.d)
- pielęgniarki (ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej – tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 z późn. zm.)
- położnej (u.z.p.p.)
- ratownika medycznego (rozdział 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym – Dz. U. Nr 191, poz. 1410)
- farmaceuty (ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich – tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 9, poz. 108 z późn. zm.)
- felczera (ustawa z dnia 20 lipca 1950 r. o zawodzie felczera – Dz. U. Nr 36, poz. 336 z póź. zm.)
- diagnosty laboratoryjnego (ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej – tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1529).

Przepisy powyższych ustaw określają m. in.: wykonywanie danego zawodu (zakres przedmiotowy, przedmiot zawodu), zasady związane z uzyskiwaniem kwalifikacji do wykonywania zawodu, zasady związane z prawem wykonywania zawodu, zasady i formy wykonywania zawodu, szkolenie podyplomowe (i specjalizacyjne).

Niektóre wymienione powyżej zawody posiadają swój samorząd. Osoby wykonujące wskazane zawody tworzą samorząd, do którego przynależność jest obowiązkowa; wiąże się z możnością wykonywania zawodu. Zadaniem samorządu jest – najogólniej mówiąc – dbanie o należyte wykonywanie zawodu oraz reprezentowanie i dbanie o interesy grupy zawodowej. Szczegółowe zadania samorządów określają przepisy:
- art. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz. 158 z późn. zm.)
- art. 4 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 41, poz. 178 z późn. zm.)
- art. 34 – art. 55 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1529),
- art. 7 ustawy o izbach aptekarskich.

Regulacje związane z wykonywaniem niektórych wymienionych powyżej zawodów zawarte są także w innych przepisach. I tak np. przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2007r. Nr 14, poz. 89) regulują kwestie czasu pracy pracowników zatrudnionych w zakładzie opieki zdrowotnej.

Inne zawody medyczne

Poza wymienionymi powyżej zawodami istniej jeszcze spora grupa innych zawodów medycznych.

Niektóre z zawodów wymienione zostały:
- w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 15, poz. 142 z późn. zm.) – załącznik nr 25 tego rozporządzenia wymienia następujące zawody medyczne: technik elektroradiolog, dietetyk, ortoptystka, ratownik medyczny, technik dentystyczny, technik farmaceutyczny, technik fizjoterapii i terapeuta zajęciowy.
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860).

Zasady wykonywania powyżej wymienionych zawodów nie są uregulowane w odrębnych przepisach. Jedynie – jak wskazano – zostały po prostu wymienione w przywołanych powyżej rozporządzeniach.
Wymienia się je wśród zawodów medycznych (związanych ze służbą zdrowia). Pewne regulacje – w zakresie czasu pracy pracowników zatrudnionych w zoz – zawiera ustawa o z.o.z. (art. 32g i nn.).

Nie zostały natomiast uregulowane zasady zdobywania kwalifikacji, prawa wykonywania zawodu, kształcenia podyplomowego, zasad wykonywania zawodu, staży podyplomowych. Nie istnieją podstawy prawne pozwalające na (odpowiednie) stosowanie do tych zawodów regulacji zawartych w ustawie o zawodzie lekarza, ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej, czy innych.

Dnia 23 stycznia 2007 r. Rada Ministrów przyjęła przedstawiony przez Ministra Zdrowia projekt ustawy o niektórych zawodach medycznych (tekst projektu dostępny jest na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia pod adresem: www.mz.gov.pl). Projektowana ustawa ma na celu określenie zasad wykonywania pozostałych zawodów medycznych, które do tej pory nie zostały objęte przepisami polskiego prawa. Zakresem regulacji będzie objętych 20 następujących zawodów medycznych: asystentka dentystyczna, dietetyk, fizjoterapeuta, higienistka dentystyczna, higienistka szkolna, logopeda, masażysta, opiekunka dziecięca, optometrysta, optyk okularowy, ortoptystka, protetyk słuchu, psychoterapeuta, ratownik medyczny, technik analityki medycznej, technik dentystyczny, technik elektroradiolog, technik farmaceutyczny, technik ortopeda, terapeuta zajęciowy. Nowa ustawa ureguluje zasady wykonywania zawodów medycznych, formy doskonalenia zawodowego w tych zawodach oraz zasady odpowiedzialności zawodowej. Projektowana ustawa zalicza zawody medyczne do zawodów regulowanych, których podjęcie wymaga wpisu do rejestru osób uprawnionych do wykonywania zawodów w ochronie zdrowia prowadzonego przez Ministra Zdrowia. Załącznik do ustawy szczegółowo określa zadania zawodowe, do których uprawnione są osoby wykonujące poszczególne zawody medyczne oraz wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania poszczególnych zawodów medycznych. Proponowany termin wejścia w życie ustawy to 1 stycznia 2008 r.

Magdalena Grudziecka, Jerzy Książek 07.09.07
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.
Zapisz się na bezpłatny Newsletter Prawa Ochrony Zdrowia
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Pity 2013

Definicja zawodu medycznego

Aktualności - Zdrowie

Tego samego autora

Stwórz rozliczenie roczne 2013 z programem do pit