Serwisy Wolters Kluwer
Nasze strony:
Ochrona zdrowia Szybki dostęp do informacji prawnej

Zdrowie

SA: bez zgody pacjenta zabieg usunięcia blizn jest bezprawny

Niezależnie od wiedzy pacjenta, w przypadku zabiegu operacyjnego przeprowadzanego wyłącznie w celach estetycznych obowiązkiem lekarza jest uzyskać zgodę pacjenta na zabieg, która to będzie miała znaczenie jednak tylko wtedy, gdy pacjent zostanie uprzednio poinformowany o wszelkich możliwych do przewidzenia skutkach interwencji chirurgicznej orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie.
Warto wiedzieć: Sąd przypomniał, że zgoda pacjenta musi być zgodą "objaśnioną" i "poinformowaną", co wyraża się w świadomej akceptacji ryzyka dokonania zabiegu i przejęciu go na siebie. Dopiero taka zgoda wyłącza bezprawność interwencji lekarza.

Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego lekarza zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz zwrot kosztów zabiegu oraz późniejszego leczenia. Wyjaśniła, że poddała się zabiegowi usuwania blizn, jednak pozwany nie uświadomił jej przed jego przeprowadzeniem o komplikacjach, które w związku z tym mogą wystąpić. W związku z tym, że zabieg się nie udał, pozostawiając oszpecenie w miejscu użycia lasera, powódka wpadła w depresję. Pozwany zaprzeczył jej twierdzeniom. Jego zdaniem nie popełnił błędu lekarskiego, a sam zabieg wykonał zgodnie z aktualnym poziomem wiedzy i praktyki medycznej.

Argumentacja pozwanego i przeprowadzone dowody przekonały Sąd I instancji i powództwo oddalił. Jego zdaniem udzielone przez pozwanego powódce informacje o sposobie przeprowadzenia zabiegu, ewentualnych powikłaniach i możliwych rezultatach odpowiadały wiedzy lekarskiej. Sam zabieg został natomiast wykonany prawidłowo. Sąd podkreślił, że warunkiem przyjęcia, że doszło do błędu medycznego, a w konsekwencji, że istnieją podstawy do uzyskania odszkodowania czy zadośćuczynienia, jest ustalenie, że postępowanie lekarza było obiektywnie niezgodne ze wskazaniami współczesnej wiedzy medycznej oraz miało charakter zawiniony, a tego powódka nie dowiodła. Ponadto, zdaniem Sądu, powódka wyrażając zgodę na zabieg wzięła na siebie ryzyko jego niepożądanych, ale typowych skutków.

  LEX Ochrona Zdrowia Więcej informacji i narzędzi znajdziesz w programie LEX Ochrona Zdrowia Bądź na bieżąco ze zmianami prawnymi i korzystaj z aktualnych materiałów Sprawdź 

Zgoda pacjentki była nieuświadomiona

Sąd II instancji zmienił rozstrzygnięcie. Zauważył bowiem, że Sąd Okręgowy wadliwie rozłożył ciężar dowodu, nakładając na powódkę obowiązek wykazania, że udzielono jej informacji o ryzyku i skutkach zabiegu. Okoliczność, że zgoda powódki miała charakter uświadomiony powinien był bowiem wykazać pozwany lekarz. Sąd zwrócił uwagę, że za dowód udzielenia informacji w rozumieniu art. 31 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z 5 grudnia 1996 r. uznany został fakt, że powódka poddała się zabiegowi. W związku z tym, Sąd przypomniał, że zgoda pacjenta musi być zgodą "objaśnioną" i "poinformowaną", co wyraża się w świadomej akceptacji ryzyka dokonania zabiegu i przejęciu go na siebie. Dopiero taka zgoda wyłącza bezprawność interwencji lekarza. Sama natomiast aprobata pacjenta dokonania zabiegu, uzyskana w sytuacji braku uprzedniego udzielenia mu przystępnej informacji, nie może być traktowana jako zgoda spełniająca wymogi powołanego przepisu. Działanie lekarza w takiej sytuacji jest działaniem podjętym w warunkach bezprawności.

Zdaniem Sądu pozwany nie poinformował właściwie powódki, że zabieg może nie przynieść pożądanego efektu oraz jaki przebieg będzie miało leczenie. W tym stanie rzeczy działanie pozwanego, wobec bezskuteczności zgody, było nie tylko bezprawne, ale też zawinione, jako wynikające z jego niedbalstwa, w zakresie uświadomienia pacjenta o charakterze zabiegu. Sąd podkreślił, że przez naruszenie prawa powódki do informacji o ryzyku i skutkach zabiegu pozwany naruszył jej nietykalność cielesną, godność i prywatność oraz autonomię rozumianą jako swobodę decyzji o nie poddawaniu się interwencji medycznej. Z tego tytułu ponosi odpowiedzialność za uszkodzenie jej ciała i rozstrój zdrowia wywołane przeprowadzonym zabiegiem na zasadzie art. 415 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. i art. 445 § 1 k.c.

Mając na uwadze zakres cierpień fizycznych i psychicznych powódki Sąd Apelacyjny uznał, że kwota 20.000 zł jest odpowiednia by im zadośćuczynić. Zabieg usuwania blizn nie doprowadził bowiem do trwałego uszczerbku zdrowia powódki, a ponadto, gdyby powódka wyraziła świadomą zgodę na zabieg, pozwany lekarz nie odpowiadałby w ogóle za jego rezultat.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2017 r. V ACa 153/17.

opracownie: Marek Sondej

lista dokumentów
Komentarze

Produkty polecane

Badania kliniczne produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Zagadnienia prawne

Warunkiem dopuszczenia na polski rynek medyczny nowych produktów leczniczych i wyrobów medycznych...
Cena: 129.00
Promocja: 116.10 zł

Świadczenia szpitalne w powiązaniu z procesami zaopatrzenia medycznego i niemedycznego

Celem książki jest pokazanie uwarunkowań świadczeń szpitalnych w powiązaniu z procesami...
Cena: 49.00
Promocja: 44.10 zł

Ustawa o wyrobach medycznych. Komentarz

W komentarzu omówiono obowiązujące unijne i polskie akty prawne regulujące projektowanie,...
Cena: 119.00
Promocja: 95.20 zł

Więcej na temat

Wrocław/ 150 tys. zł za błąd lekarski; orzeczenie bez angażowania sądu

09-10-2012
Wrocławski szpital wojskowy popełnił błąd, który spowodował śmierć pacjenta – uznała komisja ds. orzekania o zdarzeniach medycznych przy Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu. Po negocjacjach, placówka zgodziła się wypłacić jego rodzinie 150 tys. zł.

 

 

Czytaj kolejny
artykuł

NSA: za unikanie szczepień ochronnych matce grozi grzywna