Serwisy Wolters Kluwer
Nasze strony:
Ochrona zdrowia Szybki dostęp do informacji prawnej

Zdrowie

WSA: Informacja o dyżurujących aptekach pomaga w znalezieniu leku

Gdy większość aptek nie pracuje w porze nocnej, to celowym jest umieszczanie w widocznym miejscu informacji o placówkach, które dyżurują. Rada powiatu mogła więc nałożyć taki obowiązek na kierowników lub właścicieli aptek na terenie powiatu - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Wojewoda wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, którym stwierdził nieważność uchwały rady powiatu w sprawie określenia rozkładu pracy aptek ogólnodostępnych na terenie tego powiatu w 2018 r.

Zakwestionowana uchwała

Rada powiatu w uchwale ustaliła rozkład pracy aptek ogólnodostępnych na terenie tego powiatu na rok 2018. Organ nadzoru w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nadzorczego powziął wątpliwości co do legalności postanowienia w § 4 uchwały. W świetle tego postanowienia, zobowiązano kierowników lub właścicieli aptek na terenie powiatu kutnowskiego do umieszczenia w widocznym miejscu informacji o dyżurującej aptece wraz z podaniem jej adresu i numeru telefonu.

Prawo farmaceutyczne

Kwestię godzin pracy aptek reguluje art. 94 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2211, z późn. zm., dalej p.f.). Na podstawie art. 94 ust 1 p.f., rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien być dostosowany do potrzeb ludności i zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Z kolei w myśl art. 94 ust 2 p.f., rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych na danym terenie określa, w drodze uchwały, rada powiatu, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu aptekarskiego.

Wyjaśnienia w sprawie uchwały

Przewodniczący rady powiatu wskazał, że sporne postanowienie w wydanej uchwale nie było sprzeczne z prawem. Podał, z art. 94 ust. 2 p.f. nie wynika, że rada powiatu może doprecyzować obowiązki kierowników czy właścicieli aptek, jednakże nie może to powodować, że postanowienia tego rodzaju są sprzeczne z prawem.

Stanowisko Wojewody

W ocenie Wojewody należało jednak stwierdzić nieważność uchwały. Wojewoda wskazał, że przepis art. 94 ust 1 i 2 p.f. upoważnia radę powiatu wyłącznie do określenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych. Tym samym, § 4 uchwały wykraczał poza upoważnienie ustawowe. Organ nadzorczy podkreślił, że ustawa nie upoważnia rady powiatu do zobowiązania podmiotów do wykonywania obowiązków informacyjnych dotyczących godzin pracy aptek, czy harmonogramu dyżuru aptek. Podkreślono, że normy kompetencyjne należy interpretować w sposób ścisły. Istnieje więc zakaz ich wykładni w sposób rozszerzający. Wojewoda zauważył, że umieszczenie informacji o godzinach pracy aptek w ich witrynach czy drzwiach jest utrwalonym zwyczajem. Można do niego podejść się z aprobatą. Rada powiatu nie ma jednak możliwości "przenoszenia" zwyczajów do treści uchwał. Tego rodzaju zwyczajów nie czyni się bowiem obowiązkiem prawnym, o ile ustawa tak nie stanowi.

Skarga do WSA

Powiat wniósł skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, domagając się w całości jego uchylenia. Skarżący wyjaśnił, że z każdy mieszkaniec powiatu powinien mieć zapewnioną dostępność do świadczeń realizowanych przez apteki ogólnodostępne, także w nocy i dni wolne od pracy. Wydana uchwała miała realizować powyższe założenie. Jego zdaniem, równie ważna z ustaleniem rozkładu godzin pracy aptek, jest jak najszersza dostępność wiedzy o godzinach pracy apteki dyżurującej. Skarżący wskazał, że wydana uchwała wpisuje się w utrwaloną praktykę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

  LEX Ochrona Zdrowia Więcej informacji i narzędzi znajdziesz w programie LEX Ochrona Zdrowia Bądź na bieżąco ze zmianami prawnymi i korzystaj z aktualnych materiałów Sprawdź 

Zasadna skarga

WSA uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Na wstępie WSA wskazał, że zaskarżona uchwała to akt prawa miejscowego. Ustawową podstawą wydania uchwały były przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne. Z przepisów tej ustawy wynika, że mieszkańcy powiatu powinni mieć zapewnioną dostępność do świadczeń realizowanych przez apteki ogólnodostępne - także w nocy i dni wolne od pracy. Apteki są placówkami ochrony zdrowia publicznego.

Zakup leków w nocy

W świetle przepisów prawa farmaceutycznego, zakwestionowany przepis w uchwale rady powiatu był zrozumiały i słuszny. Należy zabezpieczać potrzeby ludności, gdy tylko niektóre apteki działają - z uwagi na porę nocną, czy dni wolne od pracy. Należało podkreślić, że zapewnienie dostępu doświadczeń farmaceutycznych w porze nocnej i w dni wolne od pracy stanowi realizację ważnego interesu publicznego. Jest nim ochrona zdrowia i życia obywateli. Niekiedy od nabycia lekarstwa zależy zdrowie człowieka. Taka sytuacja może zdarzyć się w okresie, gdy apteki nie funkcjonują według standardowego rozkładu godzin pracy. Jednocześnie z misji publicznej aptek wynikają różne obowiązki, a jednym z nich jest obowiązek pełnienia tzw. dyżurów. Ich pełnienie jest zalegalizowane prawnie. Aby był on właściwie realizowany, ludzie powinni móc faktycznie z nich skorzystać. Aby zainteresowany zakupem leków mógł skorzystać z apteki dyżurnej, powinien posiadać pełną wiedzę w tym przedmiocie. Ważne jest więc posiadanie informacji o dyżurach aptek i ich numerach telefonów, by móc ustalić, czy w danej aptece można kupić poszukiwane leki. Chodzi więc o przekazanie informacji o danych dyżurujących aptek, gdy trzeba szybko zakupić lek, a inne apteki "nie pracują".

Wyinterpretowany obowiązek

Z przepisów prawa faktycznie nie wynika nakaz zamieszczania informacji o dyżurujących aptekach. Można jednak taki obowiązek wyinterpretować z art. 94 p.f., skoro chodzi o zagwarantowanie ogólnodostępności aptek. Powyższy obowiązek można także wywieść z przepisu nakładającego obowiązek udzielania informacji o produktach leczniczych i wyrobach medycznych. Jest on zawarty w art. 86 ust 2 pkt 4 p.f. Jeśli więc apteka nie oferuje leków, gdy jest zamknięta w dni wolne od pracy lub w porze nocnej, to powinna pośrednio udzielić taką informację - wskazując gdzie zainteresowany może ją uzyskać.

Innymi słowy, postanowienie § 4 uchwały rady powiatu nie było wadliwe na tyle, by koniecznym było stwierdzenie nieważności tej uchwały.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2018 r., III SA/Łd 213/18, LEX nr 2482467.

lista dokumentów
Komentarze

Produkty polecane

Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia płacowe ze stosunku pracy. Część 1

Przystępny przewodnik po zagadnieniach związanych z naliczaniem płac pomoże w rozwiązaniu...
Cena: 169.00
Promocja: 152.10 zł

Zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

W książce przedstawiono prawne aspekty kontraktowania usług zdrowotnych na tle systemu opieki...
Cena: 59.00
Promocja: 53.10 zł

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz

Książka została przygotowana przez prawników praktyków pracujących w Narodowym Funduszu Zdrowia od...
Cena: 259.00
Promocja: 233.10 zł

Więcej na temat

RODO a obchód lekarski, czyli czy lekarz ma mówić szeptem i kiedy konieczny jest parawan?

22-05-2018
W obchodzie lekarskim biorą udział: lekarze, pielęgniarki i czasami studenci. Pojawia się pytanie jak rozmawiać z pacjentem o sprawach związanych z jego stanem zdrowia w sali, w której są jeszcze inni chorzy, z poszanowaniem jego prawa do intymności? Jak powinien wyglądać obchód, gdy zacznie obowiązywać RODO i w szczególny sposób trzeba będzie chronić wrażliwe dane opowiada Paweł Kaźmierczyk z Kancelarii Domański Zakrzewski Palinka.

 

 

Czytaj kolejny
artykuł

SN: Na dyżurze w szpitalu lekarz musi kontrolować pracę młodszych kolegów